TRAIP el kitabı

TRAIP, Türkiye'de yapay zekâ ile geliştirilen projeleri tek yerde toplayan açık bir katalogdur. Projeyi geliştiren ekip kaydı kendisi girer; demo, teknik dokümantasyon ve ekip künyesi de kendi anlatımlarıyla yer alır.

Ad üç parçadan oluşur: TR (Türkiye), AI (yapay zekâ) ve P (platform) — TRAIP. Türkçe karşılığı Türkiye Yapay Zekâ Platformu'dur.

Kayıtlar insan moderatör onayından geçtikten sonra yayımlanır. Moderasyon bir kalite yarışması değildir: amacı kataloğun gerçek işlerden oluşmasını sağlamaktır, projeleri birbiriyle kıyaslamak değil.

Ölçüm ve başarı iddiaları projeyi geliştiren ekiplerin kendi beyanıdır. TRAIP bunları bağımsız olarak doğrulamaz ve göründükleri her yerde bu şekilde etiketlenir.

Proje eklemek için hesap gerekir. Kayıt olurken e-posta ve parola yeterlidir; profilinizi sonradan doldurabilirsiniz. Profil sayfanız, künyesinde adınızın geçtiği projeleri bir arada gösterir.

Gizlilik ayarları Projelerim → Ayarlar altındadır. E-posta adresiniz varsayılan olarak gizlidir: açıkta yayımlanan adresler toplanır ve size spam olarak geri döner. Ziyaretçiler size adresinizi görmeden yazabilir.

• Mesaj kutusu — kapatırsanız proje sayfanızdaki iletişim formu kalkar.
• Profilin indekslenmesi — kapatırsanız profiliniz bağlantıyla açılmaya devam eder ama arama sonuçlarında ve site haritasında yer almaz.
• E-posta bildirimleri — mesaj, moderasyon kararı ve ekip daveti için.

Proje önce taslak olarak kaydedilir; kimse görmez. İstediğiniz kadar düzenleyip hazır olduğunuzda incelemeye gönderirsiniz. Zorunlu alanlar ad, tanım, genel bakış, alan ve olgunluk aşamasıdır.

Ad

Projenin adı. Adresteki kısa ad bundan türetilir ve yayımlandıktan sonra sabit kalır.

Tanım

Tek cümlede ne yaptığı. Kartlarda ve arama sonuçlarında görünen satır budur; en az 20 karakter.

Genel bakış

Projenin ne olduğu, kim için yapıldığı ve neyi çözdüğü. Markdown yazabilirsiniz.

Nasıl çalışır

Teknik anlatım: model, veri, yöntem. İsteğe bağlı ama kataloğu asıl değerli kılan alan burasıdır.

Sınırlar

Neyi yapamadığı, nerede yanıldığı, etik notlar. Bu alanı doldurmak kaydı zayıflatmaz; güvenilir kılar.

Alan

Dil, görüntü, ses, sağlık, tarım, robotik, eğitim, finans ya da diğer. Katalogdaki filtreler buna göre çalışır.

Aşama

Fikir, prototip, beta ya da yayında. Olduğundan ileri göstermek kimseye yaramaz.

Bağlantılar

Demo, projenin kendi sitesi, kod deposu (GitHub, GitLab), container imajı (Docker Hub, GHCR), video, dokümantasyon ve makale adresleri. Hepsi isteğe bağlı; https:// ile başlamalı.

Logo

Projenin kendi markası. Kapaktan ayrıdır: kapak geniş bir görsel, logo 32 piksele kadar okunması gereken küçük bir kare.

Etiketler

Serbest anahtar sözcükler. Alan ve aşamanın yakalayamadığı ayrıntılar için: kullanılan model, veri kümesi, dağıtım biçimi.

Arama motorlarından gizle

Lansman öncesi ya da akademik değerlendirmedeki işler için. Sayfa katalogda kalır, yalnızca indekslenmez.

PNG, JPEG ve WebP kabul edilir; en fazla 4 MB. Dosyanın türü uzantısına değil, ilk baytlarına bakılarak belirlenir — adı değiştirilmiş bir dosya bu denetimi geçemez. SVG kabul edilmez, çünkü betik taşıyabilir.

Görseller nesne depolamada tutulur ama uygulama üzerinden sunulur. Böylece depolama sağlayıcısı değiştiğinde indekslenmiş adresler kırılmaz.

Künyeye herkesi ekleyebilirsiniz: hesabı olan biri, olmayan bir danışman, dışarıdan bir katkıcı. Her kişi için bir ad ve bir rol yazarsınız — "Model", "Veri ve etiketleme", "Danışman" gibi.

Hesabı olan birini eklediğinizde davet gider ve o kişi onaylayana kadar künyede görünmez. Böyle olmasının sebebi basit: kimse kendi adının, haberi olmadan bir projeye yazılmasını istemez.

• Dokümanlar — README, API referansı, PDF, veri kümesi ya da notebook bağlantıları. Her birine bir başlık ve isterseniz "8 dk", "v0.4" gibi kısa bir not eklersiniz.
• Sürümler — sürüm numarası, tarih ve o sürümde ne değiştiği. Projenin durduğu değil, ilerlediği buradan görülür.
• Ölçümler — bir etiket, bir değer ve isterseniz bir karşılaştırma bağlamı ("insan: ~14 dk"). Bunların ekip beyanı olduğu her yerde belirtilir.

Taslak

Yalnızca siz görürsünüz. Süre sınırı yoktur.

İncelemede

Moderasyon sırasında bekliyor. Bu sırada düzenlemeye devam edebilirsiniz.

Revizyon istendi

Moderatör bir not bırakmıştır. Düzeltip yeniden gönderirsiniz; baştan başlamanız gerekmez.

Yayında

Katalogda görünür, arama motorlarına ve ajanlara açıktır. İstediğiniz an yayından çekebilirsiniz.

Yayımlama kararını yalnızca insan moderatör verir. Ne API'de ne de MCP'de yayımlayan bir uç vardır — sizin adınıza çalışan bir ajan bile bir projeyi yayına alamaz, yalnızca incelemeye gönderebilir.

Her yayımlanmış projeye hesabı olan biri bir kez puan verebilir ve isterse yorum yazabilir. Ortalama, proje sayfasında ve katalog kartlarında görünür.

• Hesap gerekir ve kişi başına tek puan düşer. Kimsenin tekrar tekrar oy vererek yükseltemediği bir ortalama, ölçtüğünü söylediği şeyi ölçer.
• Proje sahibi kendi projesine puan veremez.
• Puanınızı sonradan değiştirebilirsiniz; ortalama buna göre düzelir.
• Moderatör bir yorumu gizleyebilir. Kayıt silinmez ama puanı ortalamadan çıkar — okunamayan bir yorum puanı yönlendirmeye devam etmemeli.

Her yayımlanmış proje sayfasında bir iletişim formu vardır. Ziyaretçi yazar, siz panelinizde okursunuz ve isterseniz e-posta bildirimi alırsınız. Sizin adresiniz hiçbir aşamada sayfada görünmez.

Projelerim → API token'ları bölümünden bir token üretirsiniz. Token yalnızca üretildiği anda gösterilir; veritabanında sadece özeti saklanır. Kaybederseniz kurtarılamaz, yenisini üretirsiniz.

• Token sahibinin yetkisiyle çalışır ve yalnızca onun projelerine erişir.
• Başkasına ait bir kayıt 404 döner, 403 değil — başka bir hesabın çalışması olduğu bilgisi bile sızmaz.
• Doğrulama kuralları web formuyla birebir aynıdır; API'den gönderilen kayıt formdan geçemeyecek bir hâlde olamaz.
• Token'ı ayarlar sayfasından iptal edebilirsiniz; iptal anında geçersiz olur.

Model Context Protocol konuşan bir asistan kullanıyorsanız aynı API araç olarak hazırdır. Uçların tam listesi, örnekler ve MCP kurulumu geliştirici dokümanındadır.

Arayüz Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Çince ve Arapça sunulur. Türkçe kök adreste durur, diğerleri önek alır. Arapça sağdan sola dizilir.

Arama motorlarına yalnızca Türkçe ve İngilizce sürümler açılır. Diğer beş dil arayüzü çevirir ama projeleri çevirmez; hepsini indekslemek her sayfanın beş yakın kopyasını yayımlamak olurdu. Bu sayfalar bağlantıyla açılmaya devam eder.

Yayımlanmış kayıtlar açıktır ve makine okunabilir biçimde de sunulur. Katalogun tamamı tek istekle alınabilir; her projenin künyesi kendi adresinden okunabilir.

/catalog.json
/llms.txt
/proje/<kisa-ad>/record.json
/documentation.ai.md

Taslak ve incelemedeki kayıtlar hiçbir açık uçta görünmez. E-posta adresleri hiçbir yerde yayımlanmaz. Kapattığınız profiller site haritasına girmez.

Kataloğun kanıtladığı şey, bir ekibin işini bu tanımlarla kaydettiğidir. Bir aracın çalıştığını, ölçümlerinin doğru olduğunu ya da bir listenin Türkiye'deki bütün çalışmaları kapsadığını kanıtlamaz.